Οσφυαλγία

 

 

 

 

 

 

 

 

Οσφυαλγία

ΟσφυαλγίαΔύο στους τρεις ενήλικες κάποια στιγμή στη ζωή τους θα υποφέρουν από πόνο στη μέση. Η οσφυαλγία αποτελεί τη νούμερο δύο αιτία για την οποία ένας ενήλικας επισκέπτεται ιατρό και την 1η αιτία που επισκέπτεται ορθοπαιδικό.

Ο πόνος στη μέση συνήθως κρατά τον πάσχοντα μακριά από την εργασία του, τις καθημερινές τους δραστηριότητες και την άσκηση, ωστόσο 9 από τους 10 ασθενείς που υποφέρουν από αυτόν, βιώνουν έντονο, οξύ πόνο για μικρό χρονικό διάστημα, ο οποίος υποχωρεί μέσα σε ελάχιστες ημέρες ή εβδομάδες. Ένας όμως στους δέκα ασθενείς θα βιώσει τον πόνο για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και θα χρειαστεί ενδελεχή έλεγχο για να διαγνωσθεί η αιτία που προκαλεί τον πόνο, εκτός από το μυϊκό σπασμό ή την αρθρίτιδα.

Τα συμπτώματα της οσφυαλγίας ποικίλουν από μυϊκό πόνο σε διαπεραστικό πόνο, περιορισμένη ευελιξία ή και εύρος κίνησης ή ανικανότητα του πάσχοντα να σταθεί όρθιος (σε ευθεία).

Αιτίες οσφυαλγίας

Η πλειονότητα των πασχόντων με οσφυαλγία υποφέρουν εξαιτίας μηχανικών παραγόντων, όπως υπερβολική ένταση στους μύες λόγω άρσης μεγάλους βάρους ή συστροφής, αιφνίδιου τραντάγματος σε αυτοκινητικό ατύχημα, μεγάλης έντασης στα οστά της σπονδυλικής στήλης και στους ιστούς με συνέπεια την κήλη δίσκου ή οστεοαρθρίτιδας (επώδυνης εκφύλισης των αρθρώσεων).

Για το σχεδιασμό αποτελεσματικής θεραπείας, ο ορθοπαιδικός θα πρέπει να λάβει υπόψη του όλο το φάσμα των πιθανών αιτιών που προκαλούν τον πόνο, όπως φλεγμονώδεις καταστάσεις, λοιμώξεις, κατάγματα και μερικές πιο σοβαρές καταστάσεις που δε σχετίζονται με τη μέση και την πλάτη αλλά αντανακλούν πόνο σε αυτά τα σημεία του σώματος. Σε γενικές γραμμές, η οσφυαλγία οφείλεται σε βλάβες:

  • Μηχανικές (στο 97% των περιπτώσεων)
  • Φλεγμονές
  • Μόλυνση
  • Κάταγμα
  • Νεοπλασία
  • Ανακλαστικός πόνος
  • Λειτουργικός

Η σημασία της ακριβούς διάγνωσης

Ο ορθοπαιδικός χειρουργός θα πρέπει να διεξάγει έναν πλήρη έλεγχο με φυσική εξέταση αλλά λήψη πλήρους ιατρικού ιστορικού. Η φυσική εξέταση πολλές φορές καταδεικνύει το πρόβλημα, όπου οι απεικονιστικές εξετάσεις –ακτινογραφία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία – θα την επιβεβαιώσουν. Συνήθως, ακόμη και η αναφορά του είδους του πόνου μπορεί να βοηθήσει τον έμπειρο ορθοπαιδικό να διαχωρίσει την αιτία του πόνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο κοινός πόνος της ισχιαλγίας, όπου πιέζεται ένα νεύρο του ισχίου εξαιτίας κήλης δίσκου, εκτείνεται σε όλη τη σπονδυλική στήλη, στην περιοχή της λεκάνης μεταφέροντας νευρικές ίνες στο πόδι, δίνοντας πόνο και μούδιασμα στους γλουτούς, στο πόδι μέχρι και κάτω από το γόνατο.

Βοηθητικοί παράγοντες για την εκτίμηση του προβλήματος είναι η ηλικία του πάσχοντα και το φύλο. Ο πόνος στη μέση από ρήξη δίσκου ή εκφύλιση της σπονδυλικής στήλης είναι πιο πιθανό να συμβεί σε ανθρώπους στην τρίτη ηλικία, όπως και η οστεοπόρωση που προτιμά τις γυναίκες.

Μηχανικός πόνος μέσης

Δεδομένου ότι η οσφυαλγία αφορά στο 97% των περιπτώσεων σε μηχανικά αίτια, ο ιατρός θα πρέπει να διερευνήσει τα ακόλουθα:

  • Μυϊκό σπασμό (ένταση)
  • Σπονδυλολίσθηση (ολίσθηση της σπονδυλικής στήλης πάνω σε ένα σπόνδυλο και σπανιότερα ενός σπονδύλου σ’ ένα σπόνδυλο)
  • Κήλη Δίσκου
  • Οστεοαρθρίτιδα
  • Σπονδυλική στένωση

Χρόνια Οσφυαλγία

Όταν ο πόνος στη μέση διαρκέσει περισσότερο από 3 μήνες, τότε θεωρείται χρόνιος. Συνήθως σε αυτό το χρονικό διάστημα ο πόνος προοδεύει και επιδρά σημαντικά στη λειτουργικότητα του ατόμου. Η φυσικοθεραπεία με επιθέματα ζέστης ή πάγου για 10 με 15 λεπτά ανά 10λεπτα διαστήματα παύσεων σε συνδυασμό με ειδικές ασκήσεις που θα τις υποδείξει εξειδικευμένος φυσικοθεραπευτής, μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Πότε είναι απαραίτητες οι διαγνωστικές απεικονιστικές εξετάσεις;

Υπάρχει αρκετά έντονη συζήτηση στην επιστημονική κοινότητα για το κατά πόσο έχει γίνει κατάχρηση των απεικονιστικών εξετάσεων –ακτινογραφία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία –όσον αφορά στη διάγνωση της οσφυαλγίας. Συνήθως, αυτές οι απεικονίσεις καταδεικνύουν ανωμαλίες στη σπονδυλική στήλη που όμως δεν είναι αυτές που προκαλούν τον υποκείμενο πόνο. Μελέτες έχουν καταδείξει τον αποπροσανατολισμό των ιατρών όσον αφορά στα ευρήματα των απεικονιστικών εξετάσεων. Εθελοντές έχουν υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία χωρίς να βιώνουν κανενός είδους πόνο στη μέση, ενώ διαφάνηκε σε ποσοστό 90% από αυτούς στην ηλικία των 60 και άνω, κάποιους είδους εκφύλιση δίσκου.

Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα διαρκούν και υπάρχει υποψία για κάτι σοβαρό που πρέπει να αντιμετωπισθεί χειρουργικά, ο ιατρός χρειάζεται κάτι περισσότερο από απλή ακτινογραφία για να επιβεβαιώσει την εκτίμησή του.

Εξετάσεις αίματος

Εάν ο ιατρός υποψιάζεται σοβαρή πάθηση, όπως όγκο ή μόλυνση, τότε ο ασθενής θα πρέπει να προχωρήσει σε αιματολογική εξέταση για να διερευνηθεί και να επιβεβαιωθεί ή όχι η εκτίμηση του ιατρού. Στην εξέταση αυτή θα πρέπει να γίνει έλεγχος για αναιμία και η ταχύτητα καθίζησης που υποδεικνύει πιθανή φλεγμονή.