Αρθροσκόπηση Γόνατος

Αρθροσκόπηση Γόνατος

Αρθροσκόπηση ΓόνατοςΗ αρθροσκόπηση είναι μία ελάχιστα επεμβατική τεχνική που επιτρέπει στους χειρουργούς ορθοπαιδικούς να εκτιμήσουν – και στις περισσότερες των περιπτώσεων, να θεραπεύσουν – ένα εύρος βλαβών που πλήττουν την άρθρωση του γόνατου.

Κατά τη διαδικασία της αρθροσκόπησης, ο ορθοπαιδικός, με τη χάραξη μικρών τομών στην προσβεβλημένη άρθρωση και με την εφαρμογή μικροσκοπικής κάμερας και οπτικών ινών που φωτίζουν τον εσωτερικό χώρο, λαμβάνει εικόνες από το σημείο εντοπισμού και τις προβάλουν σε κάμερα στο χώρο του χειρουργείου.

Η πρώτη εκτίμηση της κατάστασης του γόνατου αρθροσκοπικά έγινε πριν από ένα αιώνα, το 1918, με την εισαγωγή στην άρθρωση ενός ειδικού σωλήνα, χωρίς επιπλέον φωτισμό, ενώ σχετικές προσπάθειες που ακολούθησαν αποδείχθηκαν μάλλον ανεπιτυχείς με περιορισμένα περιστατικά επιτυχίας.

Η τεχνολογική πρόοδος με την «άφιξη» των οπτικών ινών τις δεκαετίες του 1970 και 1980 κατέστησαν την αρθροσκόπηση ως ένα εξαιρετικά χρήσιμο και «φιλικό για το χρήστη - χειρουργό» εργαλείο, ενώ σήμερα η ευρεία χρήση εξελιγμένων χειρουργικών οργάνων και εργαλείων έχει κάνει τη χρήση της αρθροσκόπησης, ειδικά για την άρθρωση του γόνατου, ιδιαίτερα διαδεδομένη.

Ποιους αφορά

Η επανόρθωση της ρήξης μηνίσκου ή του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου συγκαταλέγονται ανάμεσα στις πλέον κοινές αρθροσκοπικές επεμβάσεις. Οι δομές τους εκτελούν μέσα στο γόνατο εντελώς διαφορετικές λειτουργίες, ενώ συμπεριφέρονται και ως «αποσβέστες» των επιβαρύνσεων που δέχεται το γόνατο διανέμοντας το βάρος ισόρροπα.

Οι τραυματισμοί στους χιαστούς και στους μηνίσκους είναι πολύ συνηθισμένοι ανάμεσα στους αθλητές και οι χειρουργοί συνήθως τους αντιμετωπίζουν σε συνδυασμό τον έναν με τον άλλο, είτε λόγω ατυχήματος που έχει τραυματίσει και τις δύο αυτές δομές, είτε διότι η μία πάσχει εξαιτίας της άλλης. Το 60% των περιστατικών με ρήξη χιαστών διαγιγνώσκονται και με ρήξη στο μηνίσκο. Σε ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις ακολουθείται συντηρητική αγωγή (φυσικοθεραπεία, ξεκούραση, φαρμακευτική αγωγή), ενώ σε άλλες επιλέγεται η αρθροσκόπηση για τη διάγνωση και θεραπεία του προβλήματος, ειδικά όταν αυτό έχει επιφέρει αστάθεια και πόνο στο γόνατο και έχει θέσει τις προϋποθέσεις για εκφυλιστική αρθρίτιδα.

Η επέμβαση

Η αρθροσκόπηση στο γόνατο διενεργείται μόνο μετά την υποχώρηση του μετατραυματικού οιδήματος (πρήξιμο – διόγκωση) και όταν η φλεγμονή έχει μειωθεί σημαντικά και ο ασθενής έχει σχεδόν ανακτήσει το εύρος της κίνησής του.

Αρθροσκόπηση Πρόσθιου Χιαστού

Στην περίπτωση που ο πρόσθιος χιαστός έχει υποστεί ολοκληρωτική ρήξη, ο χειρουργός θα πρέπει να τον αντικαταστήσει με μόσχευμα, που συνήθως ανακτάται μέσω μία πολύ μικρής τομής από το γόνατο του ίδιου του ασθενή, συνήθως τένοντες από την επιγονατίδα ή και οπίσθιοι μηριαίοι (αυτόλογο), ή από αλλογενές μόσχευμα (πτωματικό). Στην περίπτωση της επιδιόρθωσης της βλάβης του πρόσθιου χιαστού τα ποσοστά επιτυχίας της αρθροσκόπησης φτάνουν στο 80 με 90%, ενώ η πλήρης αποθεραπεία του ασθενή επιτυγχάνεται σε 6 με 9 μήνες, πριν ο αθλητής επιστρέψει στην πλήρη δραστηριότητα. Κατά τη διάρκεια αυτή, ο ασθενής θα πρέπει να παρακολουθεί ανελλιπώς το πρόγραμμα αποθεραπείας του που έχει σχεδιαστεί ειδικά γι’ αυτόν για να ανακτήσει το εύρος της κίνησης και την ισορροπία του και να δυναμώσει τους μύες του.

Αρθροσκόπηση Μηνίσκου

Στην περίπτωση του μηνίσκου, ο στόχος της επέμβασης είναι η διατήρηση της δομής του και του κύριου σκοπού που εξυπηρετεί –τη μεταφορά του φορτίου που δέχεται το γόνατο ισόρροπα σε όλη την άρθρωση. Έχει αποδειχθεί πως οι αθλητές που πάσχουν από ρήξη μηνίσκου που δεν μπορεί να επιδιορθωθεί έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης χονδροπάθειας και πρόωρης αρθρίτιδας.

Όπου είναι εφικτό, ο χειρουργός «δένει» τους σκισμένους μηνίσκους μαζί χρησιμοποιώντας μία από τις διαθέσιμες τεχνικές που του παρέχει η αρθροσκόπηση. Όταν οι μηνίσκοι δεν μπορούν να «επιδιορθωθούν» εξαιτίας της θέσης τους, του τύπου ρήξης, της φτωχής ποιότητας των ιστών ή της ανεπαρκούς αιμάτωσης (συνήθως λόγω του σημείου της ρήξης), ο μηνίσκος αφαιρείται μερικώς, μόνο το φθαρμένο κομμάτι του, με τη μέθοδο της μερικής μηνισκεκτομής, διατηρώντας ανέπαφο τον υγιή μηνισκικό ιστό και σταθεροποιώντας το υπόλοιπο τμήμα του μηνίσκου. Στην περίπτωση της μερικής μηνισκεκτομής σημειώνεται γρήγορη αποκατάσταση και μείωση του χρόνου αποθεραπείας.

Η επιτυχία της αρθροσκόπησης στη ρήξη μηνίσκου εκτιμάται στο 70 με 90%, ενώ στην περίπτωση που η μέθοδος εφαρμοστεί την ίδια στιγμή για την αντιμετώπιση ρήξης μηνίσκου και πρόσθιου χιαστού, τα ποσοστά επιτυχίας εμφανίζονται ακόμη πιο αυξημένα. Πιθανή εξήγηση σε αυτό το ενδιαφέρον εύρημα δίνει η πεποίθηση πως το αίμα «μεταφέρει παράγοντες» που διεγείρουν την επούλωση στους μηνίσκους.

Ο χρόνος αποθεραπείας ορίζεται στις 3 με 6 εβδομάδες για τη μερική μηνισκεκτομή και στις 12 με 16 εβδομάδες στην πλήρη αποκατάσταση μηνίσκου, ενώ οι ασθενείς κατά τη διάρκεια που μεσολαβεί για την επιστροφή στις δραστηριότητές τους, θα πρέπει να ακολουθούν φυσικοθεραπεία.

Πριν την Αρθροσκόπηση

Στην αρθροσκόπηση γόνατου είναι πιθανό να μη χρειαστεί να παραμείνετε στο νοσοκομείο ή να κριθεί απαραίτητη η παραμονή σας μόνο για ένα βράδυ.

Προεγχειρητικός Έλεγχος

Για την αρθροσκόπηση θα χρειαστεί προεγχειρητικός έλεγχος για την εκτίμηση της γενικότερης σωματικής υγείας. Εάν κριθεί απαραίτητο, θα πρέπει να προχωρήσετε σε συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφία θώρακος, καρδιολογικό έλεγχο, κ.ά.

Λήψη Φαρμάκων

Θα πρέπει να αναφέρετε σχολαστικά στον ορθοπαιδικό χειρουργό σας τυχόν φαρμακευτική αγωγή που ήδη λαμβάνετε αλλά ακόμη και συμπληρώματα διατροφής, διότι μπορούν να αλληλεπιδράσουν με τα φάρμακα που θα σας συνταγογραφήσει ο ιατρός σας για τη συγκεκριμένη επέμβαση, ενώ άλλα θα πρέπει να διακοπούν ημέρες ή και εβδομάδες πριν την επέμβαση, όπως αντιπηκτικά φάρμακα. Επιπρόσθετα, μπορεί να σας ζητηθεί να λάβετε συγκεκριμένες φαρμακευτικές ουσίες πριν την επέμβαση ακόμη και με άδειο στομάχι.

Η ανάρρωση

Φυσικοθεραπεία: Η διαδικασία της ανάρρωσης θα πρέπει να είναι μία δραστήρια περίοδος για τον ασθενή, όπου θα συμμετέχει ενεργά στην αποθεραπεία του ήδη από την επόμενη ημέρα της επέμβασης. Το στάδιο αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την επαναφορά του ασθενούς στις συνήθεις δραστηριότητές του.

Έλεγχος του πόνου: Συνήθως, από τις πρώτες ώρες μετά την επέμβαση ο θεράπων ιατρός συνταγογραφεί παυσίπονα για την αντιμετώπιση του πόνου.

Πλεονεκτήματα της μεθόδου

  • Το πρωταρχικό πλεονέκτημα της μεθόδου έναντι των παλαιών τεχνικών (αρθροτομή) είναι η δυνατότητα που παρέχει στο χειρουργό να έχει πλήρη οπτική εικόνα της άρθρωσης, επεμβαίνοντας στο εσωτερικό της.
  • Η εξέταση μέσω αρθροσκόπησης απαιτεί ελάχιστη παρέμβαση, με πολύ μικρή επιβάρυνση στους περιβάλλοντες μαλακούς ιστούς.
  • Αποδεικνύεται το καλύτερο διαγνωστικό εργαλείο, συγκριτικά με την ακτινογραφία και τη μαγνητική τομογραφία, παρέχοντας πληροφορίες που οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν μπορούν να δώσουν.
  • Η επιλογή της αρθροσκόπησης ως διαγνωστικό μέσο μπορεί να εξαλείψει την ανάγκη για μεγάλες τομές.

Άλλες χρήσεις της μεθόδου

Η αρθροσκόπηση εκτός από την αντιμετώπιση ρήξης μηνίσκου και πρόσθιου χιαστού μπορεί να επιλεγεί για την:

  • επιδιόρθωση της βλάβης άλλων συνδέσμων που στηρίζουν το γόνατο
  • αναγέννησηαρθρικούχόνδρου
  • αρθρίτιδα του γόνατου, παρέχοντας ανακούφιση από τα επώδυνα συμπτώματα

 

Σε γενικές γραμμές, η αρθροσκόπηση έχει συγκεκριμένες ενδείξεις και επιλέγεται μόνο στις περιπτώσεις που έχει ένδειξη ή στα περιστατικά όπου έχουν εξαντληθεί οι επιλογές των μη χειρουργικών θεραπειών.

Πριν προβείτε στην διαγνωστική ή/και επεμβατική αρθροσκόπηση, θα πρέπει να γνωρίζετε πως οι περισσότεροι ορθοπαιδικοί χειρουργοί έχουν καταρτιστεί κατάλληλα για την εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου. Ωστόσο, επεμβάσεις όπως η αποκατάσταση των συνδέσμων, των μηνίσκων, της αυτόλογης μεταμόσχευσης στη ρήξη μηνίσκου και της αναδόμησης του αρθρικού χόνδρου πρέπει να εκτελούνται από χειρουργούς που έχουν λάβει την απαραίτητη εκπαίδευση με αντικείμενο τις αθλητικές κακώσεις ή στον τομέα της αρθροσκόπησης.